Đừng để ngân sách quốc gia cứ bị doanh nghiệp Nhà nước làm ăn thua lỗ “hút máu” mãi

(Kinh tế) - Mới đây, Bộ Công Thương chỉ ra rằng, một trong những nguyên nhân chính khiến Nhà máy đạm Ninh Bình thua lỗ hàng nghìn tỷ là do thiếu sót trong chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc thực hiện dự án. Điều đáng nói là, hiện nay, không chỉ duy nhất nhà máy đạm Ninh Bình mà còn rất nhiều dự án khác đang làm ăn thua lỗ nghìn tỷ nhưng vẫn nghiễm nhiên tồn tại. Trách nhiệm của người đứng đầu Bộ Công thương và những người phụ trách dự án đang ở đâu mà để ngân sách quốc gia cứ bị “hút máu” mãi như thế?


Nhớ lại những ngày đầu khởi động, Đạm Ninh Bình, xơ sợi Đình Vũ, gang thép Thái Nguyên, Ethanol Phú Thọ, Dung Quất đều có những báo cáo nghiên cứu khả thi với nhiều số liệu chứng minh hiệu quả, cần phải xây dựng và cam kết về những thành quả lớn. Nhưng đến khi vận hành, kết quả thì ngược lại. Chỉ tính riêng 3 dự án: Đạm Ninh Bình, xơ sợi Đình Vũ, gang thép Thái Nguyên, số vốn đầu tư không hiệu quả đã lên đến gần 30 nghìn tỷ đồng, một con số không hề nhỏ.

Nhà máy đạm Ninh Bình được đầu tư xây dựng năm 2008, với tổng số vốn 667 triệu USD (hơn 12.000 tỷ đồng). Tuy nhiên, ngay năm đầu tiên đi vào hoạt động, nhà máy này đã thua lỗ 75 tỷ đồng. Tổng lỗ lũy kế từ năm 2012 đến đầu năm 2016 đã trên 2.000 tỷ đồng.

Nhà máy đạm Ninh Bình được đầu tư xây dựng năm 2008, với tổng số vốn 667 triệu USD (hơn 12.000 tỷ đồng). Tuy nhiên, ngay năm đầu tiên đi vào hoạt động, nhà máy này đã thua lỗ 75 tỷ đồng. Tổng lỗ lũy kế từ năm 2012 đến đầu năm 2016 đã trên 2.000 tỷ đồng.

Thật đau đớn vô cùng, đáng lý ra, những doanh nghiệp nhà nước, được mệnh danh là những quả đấm thép, được xác định đóng vai trò chủ đạo phải là trụ cột cho nền kinh tế, nhân tố hỗ trợ lớn cho ngân sách thì giờ đây lại trở thành gánh nặng cho ngân sách nhà nước!

Để những dự án này thua lỗ nặng, người đứng đầu Bộ Công thương và những người phụ trách dự án phải bị truy trách nhiệm đến nơi đến chốn. Chứ không phải như hiện nay, không những người có trách nhiệm không bị xử lý nghiêm, mà còn tồn tại thực tế đầy xót xa là, hễ cứ thua lỗ là nghiễm nhiên xin chính phủ hỗ trợ và được hỗ trợ, đấy chính là điều vô cùng nghịch lý. Rõ ràng đây là cơ chế khuyến khích ngược, chẳng khác nào làm ăn thua lỗ nhưng lại được thưởng.

Điều này, nếu cứ mãi kéo dài, nó không chỉ đơn thuần là “hút máu” nhà nước mà nghiêm trọng hơn, chính là uy hiếp an ninh kinh tế quốc gia. Bởi kinh tế, tài chính, tiền tệ chính là nền tảng và là cơ sở quan trọng cho việc hoạch định chiến lược an ninh quốc gia, quyết định đến sự phát triển bền vững về mọi mặt đời sống kinh tế – xã hội. Vậy nên, nếu như chính phủ cứ mãi bù lỗ và rót tiền cho những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, không đem lại lợi nhuận thì làm sao đất nước có đủ nội lực phát triển? Thực tế đã cho thấy, còn rất nhiều dự án đang đứng trước nguy cơ chết lâm sàng, những công ty kể trên chỉ là một trong những dự án thua lỗ bị lộ diện. Thế nên, cần có một định hướng mới để phù hợp với thời đại.

Trách nhiệm của người đứng đầu là gì khi dự án bị thua lỗ?

Trách nhiệm của người đứng đầu là gì khi dự án bị thua lỗ?

Để cho doanh nghiệp nhà nước trở thành đầu tàu phát triển kinh tế, đã đến lúc chính phủ cần xem xét trách nhiệm người đứng đầu ở hai phương diện: Làm tốt thì được khen thưởng, tuyên dương nhưng nếu không hoàn thành nhiệm vụ hoặc sai phạm thì có các biện pháp xử lý. Khi một nhà máy mà sản phẩm làm ra kém chất lượng, không đáp ứng được yêu cầu của thị trường, không cạnh tranh nổi thì phải “chết”. Và khi đã “chết” thì phải “chôn cất” chứ không thể cứ ăn vạ, nằm đó hoài để xin “tiền trợ cấp” từ chính phủ như thời gian qua.

Thực tế đã cho thấy, hiện nay rất nhiều doanh nghiệp tư nhân làm ăn hiệu quả, đóng góp rất nhiều cho ngân sách, tạo công ăn việc làm cho người lao động, họ còn làm tốt hơn cả doanh nghiệp nhà nước. Vậy nên, rất cần giải thể nhanh những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ. Có như vậy mới giảm được gánh nặng, đồng thời mới tạo ra được môi trường kinh doanh lành mạnh. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam đã và đang bước vào một giai đoạn hội nhập quốc tế sâu sắc, ngày càng đón chào nhiều doanh nghiệp nước ngoài đến đầu tư phát triển!

Thật đau đớn vô cùng, đáng lý ra, những doanh nghiệp nhà nước, được mệnh danh là những quả đấm thép, được xác định đóng vai trò chủ đạo phải là trụ cột cho nền kinh tế, nhân tố hỗ trợ lớn cho ngân sách; thì giờ đây lại quay ngược lại “hút máu” ngân sách nhà nước.

Thật đau đớn vô cùng, đáng lý ra, những doanh nghiệp nhà nước, được mệnh danh là những quả đấm thép, được xác định đóng vai trò chủ đạo phải là trụ cột cho nền kinh tế, nhân tố hỗ trợ lớn cho ngân sách; thì giờ đây lại quay ngược lại “hút máu” ngân sách nhà nước.

Để đảm bảo cho các mạch máu kinh tế đất nước phát triển, bên cạnh việc xử lý nghiêm những cá nhân đứng ra phê duyệt những dự án làm ăn thua lỗ nghìn tỷ và những người có trách nhiệm liên quan; nhà nước cũng cần siết chặt quản lý với tất cả các doanh nghiệp đang hoạt động. Trong đó lực lượng Công an luôn luôn phải giữ vai trò là nòng cốt, tham mưu, phối hợp cùng Thanh tra chính phủ và các ngành triển khai quyết liệt các kế hoạch, biện pháp đấu tranh các loại tội phạm trên lĩnh vực kinh tế; ngăn chặn kịp thời các sai phạm của doanh nghiệp nhà nước, không thể để nguồn vốn ngân sách quốc gia cứ bị doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ “hút máu” mãi?

Thái Bình